Sừng sững trên một ngọn đồi giữa hai nhánh sông Kôn, Tháp Bánh Ít là quần thể tháp Chăm có quy mô lớn nhất còn lại trên đất Bình Định, mang đậm dấu ấn Champa từ gần một nghìn năm trước. Không chỉ là một trung tâm tôn giáo lớn của vùng Vijaya xưa, nơi đây còn được vinh danh là đại diện duy nhất của Việt Nam trong cuốn sách “1001 công trình kiến trúc phải đến trong cuộc đời”. Cùng Nam Thiên Travel khám phá Tháp Bánh Ít từ lịch sử, kiến trúc đến kinh nghiệm tham quan chi tiết.
Tháp Bánh Ít Ở Đâu?
Tháp Bánh Ít (còn gọi là tháp Bạc, tiếng J’rai là Yang Mtian) tọa lạc trên một ngọn đồi cao thuộc thôn Đại Lộc, xã Tuy Phước Bắc, tỉnh Gia Lai (sau sáp nhập năm 2025; trước đây là huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định), giữa hai nhánh sông Kôn, cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 20km. Quần thể được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ XI – đầu thế kỷ XII, thuộc giai đoạn chuyển tiếp sang phong cách kiến trúc Bình Định của nghệ thuật Champa.
Với diện tích hơn 7.000m² cùng bốn tòa tháp, đây là quần thể có số lượng và quy mô lớn nhất trong 8 cụm tháp Chăm cổ còn lại ở Bình Định, được xây bằng đá sa thạch, đá hoa cương và gạch, tất cả cùng quay mặt về hướng Đông.
Tên Gọi “Bánh Ít” Bắt Nguồn Từ Đâu?
Cái tên “Bánh Ít” xuất phát từ một quan sát rất dân dã: khi nhìn từ xa, toàn bộ quần thể tháp trên đỉnh đồi có hình dáng giống chiếc bánh ít – một loại đặc sản địa phương – nên người dân quen gọi như vậy. Ngoài ra, tháp còn có tên gọi “tháp Bạc” (người Pháp gọi là Tour d’argent), và trong tiếng J’rai là “Yang Mtian”.
Kiến Trúc Đặc Sắc Của Tháp Bánh Ít
Điểm độc đáo của Tháp Bánh Ít là quần thể được bố trí theo tầng bậc trên một quả đồi tự nhiên, khiến tổng thể trở nên đồ sộ và hùng vĩ dù từng ngôi tháp không quá lớn. Toàn cụm gồm bốn tòa tháp, mỗi tháp mang một phong cách và chức năng riêng biệt, đi từ ngoài vào trong.
Tháp Cổng (Gopura)
Nằm ở tầng thấp, cách tháp Chính khoảng 30m, tháp Cổng là lối dẫn vào quần thể. Tháp cao khoảng 12m, mặt bằng hình vuông mỗi cạnh 7m, với một lối đi qua hai cửa thông nhau mở theo hướng Đông – Tây. Vòm cửa có hình mũi giáo xếp lớp hướng dần lên trên, kiến trúc tương đồng với tháp Chính, thể hiện sự đồng nhất trong thiết kế tổng thể. Đây cũng là góc check-in được yêu thích với view hướng thẳng lên đền thờ chính.
Tháp Bia (Posah)
Tháp Bia nằm phía Đông Nam tháp Chính, có cấu trúc hình vuông xây bằng gạch nung đỏ. Điểm khác biệt là bốn cửa tháp đều mở thông nhau – hiếm gặp so với đa số đền tháp Chăm ở địa phương. Phần mái được tạc những khối hình bầu lọ, nên tháp còn được gọi là tháp Bầu Rượu.
Đền Thờ Chính (Kalan)
Đây là khối kiến trúc lớn nhất, tọa lạc ở vị trí cao nhất trên đỉnh đồi, cao 29,6m, mặt bằng hình vuông mỗi cạnh 12m, với một cửa chính hướng Đông và ba cửa giả. Cửa chính nhô ra 2m, vòm cửa hình mũi giáo, chính giữa là phù điêu mặt Kala – hình tượng thần bảo hộ. Trên diềm mái chạm hình khỉ thần Hanuman đang múa, các cửa giả trang trí phù điêu Gajasimha (vòi voi mình sư tử). Bên trong đền hiện đặt bản phục chế tượng thần Shiva, còn bản gốc đang được lưu giữ tại Bảo tàng Guimet (Pháp) – từng xuất hiện trong triển lãm lớn về điêu khắc Champa năm 2005–2006.
Tháp Hỏa (Kosagrha) – Tháp Yên Ngựa
Nằm kế bên tháp Chính, tháp Hỏa có cấu trúc hình chữ nhật, cao 10m, dài 12m, rộng 5m, tường dày 1,4m. Công trình còn được gọi là tháp Yên Ngựa do phần mái tạo dáng cong tròn, lõm ở giữa giống hình yên ngựa. Đây là kiến trúc có chức năng như một nhà kho, nơi người Chăm xưa đặt các vật dụng phục vụ tế lễ.
Giá Trị Lịch Sử Và Nghệ Thuật Của Tháp Bánh Ít
Tháp Bánh Ít từng là một trung tâm tôn giáo lớn của vùng Vijaya, thờ các vị thần Hindu như Shiva, Vishnu, Ganesha cùng các yếu tố tín ngưỡng dân gian của người Chăm. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng quần thể đánh dấu giai đoạn chuyển tiếp sang phong cách Bình Định – sự kết hợp giữa đường nét nhẹ nhàng, uốn cong với sự khỏe khoắn và quy mô hoành tráng đặc trưng của kiến trúc Chăm. Theo Tiến sĩ khảo cổ học Nguyễn Hữu Mạnh, hình dáng và cấu trúc đặc biệt của Tháp Bánh Ít chỉ xuất hiện ở một số ít công trình khác như tháp Mỹ Sơn B5, E7, C3 (Đà Nẵng) và Po Klong Garai (Ninh Thuận) – bằng chứng cho sự phát triển độc đáo của nghệ thuật kiến trúc Chăm.
Về giá trị được ghi nhận: ngay từ năm 1909, học giả người Pháp Henri Parmentier đã đánh giá cao giá trị nghệ thuật của tháp. Năm 1982, cụm tháp được công nhận Di tích Kiến trúc Nghệ thuật cấp quốc gia; năm 2014 lọt top 10 tháp cổ thu hút du khách nhiều nhất do Tổ chức Kỷ lục Việt Nam công bố; và đặc biệt năm 2015, Tháp Bánh Ít là đại diện duy nhất của Việt Nam được giới thiệu trong cuốn sách “1001 công trình kiến trúc phải đến trong cuộc đời” (NXB Quintessence, Anh).
Lễ Hội Và Đời Sống Tâm Linh Của Người Chăm
Tháp Bánh Ít từng là nơi diễn ra các nghi lễ truyền thống của người Chăm suốt nhiều thế kỷ, đặc biệt vào mùa xuân và mùa thu, trong đó lễ hội Kate được tổ chức quy mô với đầy đủ phần lễ và phần hội. Ngày nay, cộng đồng người Chăm quanh khu vực đã di cư đến các địa phương như Khánh Hòa, Lâm Đồng và An Giang; dù các nghi lễ không còn thường xuyên tại tháp, nơi đây vẫn mang ý nghĩa sâu sắc như một biểu tượng di sản văn hóa và tinh thần do tổ tiên để lại.
Giá Vé Và Giờ Mở Cửa Tháp Bánh Ít
- Giờ mở cửa: từ 7h00 đến 18h00 tất cả các ngày trong tuần.
- Giá vé tham quan: mức bình dân (bạn nên tra cứu trực tiếp tại quầy vé để có thông tin chính xác nhất).
- Thời gian tham quan: khoảng 45–60 phút để khám phá trọn cụm bốn tháp và ngắm cảnh từ đỉnh đồi.
Cách Di Chuyển Đến Tháp Bánh Ít
Từ trung tâm thành phố Quy Nhơn, bạn đi theo Quốc lộ 1A về hướng Bắc khoảng 20km là đến khu vực Tháp Bánh Ít (địa phận Tuy Phước). Tháp nằm ngay gần trục Quốc lộ 1A nên rất dễ tìm, cả ô tô và xe máy đều thuận tiện. Di tích đã được trùng tu hệ thống đường đi và bậc thang, du khách chỉ cần leo các bậc thang dẫn lên tháp Cổng để bắt đầu hành trình tham quan.
Kinh Nghiệm Tham Quan Tháp Bánh Ít
- Thời điểm đẹp: Nên đi vào sáng sớm hoặc chiều muộn để tránh nắng và có ánh sáng đẹp; từ đỉnh đồi có thể ngắm hoàng hôn trên đồng quê Bình Định rất nên thơ.
- Trang phục & vật dụng: Mang giày thể thao để leo bậc thang, chuẩn bị nước uống, mũ nón chống nắng.
- Giữ gìn di tích: Không leo trèo, viết vẽ, đục phá hay xả rác làm ảnh hưởng đến di tích cổ.
- Kết hợp lộ trình: Vì nằm trên đường về Quy Nhơn, bạn dễ dàng ghép Tháp Bánh Ít với các điểm Tây Sơn hoặc biển đảo Quy Nhơn.
Các Địa Điểm Du Lịch Xứ Nẫu Gần Tháp Bánh Ít
Nằm trên trục nối Quy Nhơn với vùng đất Tây Sơn, Tháp Bánh Ít là điểm dừng lý tưởng để nối dài hành trình khám phá cả di sản Champa lẫn biển đảo xứ Nẫu.
Tháp Đôi Quy Nhơn
Cách Tháp Bánh Ít khoảng 15km, Tháp Đôi là cụm hai tháp Champa hiếm hoi nằm ngay trong lòng thành phố Quy Nhơn. Điểm nổi bật là kiến trúc mang đậm phong cách Angkor cùng hoa văn chạm khắc tinh xảo từ thế kỷ XII. Du khách vừa chiêm ngưỡng nghệ thuật Champa, vừa dễ dàng kết hợp dạo phố biển Quy Nhơn ngay gần đó.
Tháp Dương Long
Cách Tháp Bánh Ít khoảng 20km về hướng Tây, Tháp Dương Long là cụm ba tháp Champa với tháp giữa cao 38,81m – tháp gạch cao nhất Đông Nam Á. Điểm hấp dẫn là kiến trúc đồ sộ, hoa văn đá sa thạch tinh xảo và sự giao hòa Chăm – Khmer độc đáo. Đây là điểm ghép hoàn hảo cho hành trình khám phá di sản Champa trên đất Bình Định.
Bảo Tàng Quang Trung Và Đền Thờ Tây Sơn Tam Kiệt
Cách Tháp Bánh Ít khoảng 25km, Bảo tàng Quang Trung và Đền thờ Tây Sơn Tam Kiệt là quần thể di tích quốc gia đặc biệt trên quê hương nhà Tây Sơn. Điểm hấp dẫn là hơn 11.000 hiện vật cùng màn biểu diễn trống trận Tây Sơn hào hùng. Du khách có thể dâng hương tưởng niệm Tây Sơn Tam Kiệt và tìm hiểu một trang sử oai hùng của dân tộc.
Đầm Thị Nại
Cách Tháp Bánh Ít khoảng 15km, Đầm Thị Nại là đầm nước mặn lớn nhất Bình Định, nổi tiếng với cây cầu vượt biển Thị Nại dài gần 2,5km. Điểm hấp dẫn là khung cảnh sông nước mênh mông, rừng ngập mặn Cồn Chim và những buổi bình minh, hoàng hôn tuyệt đẹp. Đây là nơi lý tưởng để thư giãn và ngắm cảnh sau hành trình khám phá di tích.
Khám Phá Đất Võ Cùng Nam Thiên Travel
Tháp Bánh Ít là điểm đến văn hóa – lịch sử đặc sắc trong hành trình khám phá “xứ Nẫu“. Khi tham gia các tour Quy Nhơn của Nam Thiên Travel, bạn có thể chủ động ghé Tháp Bánh Ít cùng các di sản Champa và điểm đến hấp dẫn khác:
- Tour Phú Yên Quy Nhơn 3 Ngày 3 Đêm: Xe Limousine, khách sạn 3 sao view biển, 8 bữa ăn đặc sản, 15 địa điểm nổi tiếng của “xứ Nẫu”.
- Tour Quy Nhơn Măng Đen 4 Ngày 4 Đêm: Trải nghiệm tàu lửa 5 sao, kết hợp biển đảo Quy Nhơn với núi rừng Măng Đen thơ mộng.
Liên hệ đặt tour ngay:
- Hotline: (028) 7300 7901 – 0974243404 – 0938020104
- Website: namthientravel.com.vn
- Địa chỉ: Số 20 Đông Hưng Thuận 03, P. Đông Hưng Thuận, TP. HCM
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Tháp Bánh Ít ở đâu?
Tháp Bánh Ít nằm trên một ngọn đồi thuộc thôn Đại Lộc, xã Tuy Phước Bắc, tỉnh Gia Lai (trước đây là huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định), cách trung tâm Quy Nhơn khoảng 20km về phía Bắc.
Tháp Bánh Ít được xây dựng khi nào?
Tháp Bánh Ít được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ XI – đầu thế kỷ XII, thuộc giai đoạn chuyển tiếp sang phong cách kiến trúc Bình Định của nghệ thuật Champa.
Tháp Bánh Ít gồm mấy tháp?
Quần thể gồm bốn tháp: tháp Cổng (Gopura), tháp Bia (Posah), đền thờ chính (Kalan) và tháp Hỏa (Kosagrha – còn gọi tháp Yên Ngựa), là cụm tháp Chăm lớn nhất còn lại ở Bình Định.
Vì sao gọi là Tháp Bánh Ít?
Vì khi nhìn từ xa, toàn bộ quần thể tháp trên đỉnh đồi có hình dáng giống chiếc bánh ít – đặc sản địa phương – nên người dân đặt tên như vậy. Tháp còn có tên khác là tháp Bạc.
Tháp Bánh Ít có gì đặc biệt?
Đây là cụm tháp Chăm lớn nhất Bình Định, từng thờ tượng thần Shiva (bản gốc nay ở Bảo tàng Guimet, Pháp), và là đại diện duy nhất của Việt Nam trong cuốn sách “1001 công trình kiến trúc phải đến trong cuộc đời” (2015).
Trải qua gần một nghìn năm mưa nắng, Tháp Bánh Ít vẫn sừng sững trên đỉnh đồi như một chứng nhân cho nền văn minh Champa rực rỡ. Đến đây, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng kiến trúc đồ sộ, những phù điêu chạm khắc tinh xảo mà còn được phóng tầm mắt ngắm trọn khung cảnh đồng quê Bình Định thanh bình.
Nếu bạn đang lên kế hoạch khám phá Quy Nhơn – Bình Định, hãy để Nam Thiên Travel đồng hành. Liên hệ ngay để được tư vấn lộ trình tham quan Tháp Bánh Ít cùng các di sản Champa – và đừng quên lưu lại, chia sẻ bài viết cho những người bạn cùng đi nhé!
