Có những di tích bạn phải đứng trước nó rất lâu mới thấy “đã”. Thành Nhà Mạc thì ngược lại: chỉ cần leo hết trăm bậc đá, quay lưng lại là cả thành phố Lạng Sơn mở ra giữa vòng núi. Mấy bức tường đá rêu phong phía sau lưng bạn từng chắn con đường độc đạo lên biên giới hơn bốn thế kỷ trước. Bài viết giúp bạn hiểu thành Nhà Mạc ở đâu, vì sao được xây, còn lại gì và nên ghé thế nào cho tiện. Đây là một mắt xích quan trọng khi du lịch Lạng Sơn.
Thành Nhà Mạc Ở Đâu?
Thành Nhà Mạc nằm ở phường Tam Thanh, tỉnh Lạng Sơn. Sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, phường Tam Thanh gồm phường Tam Thanh cũ và xã Hoàng Đồng. Nhiều bài cũ vẫn ghi “phường Tam Thanh, thành phố Lạng Sơn”, hiểu là cùng một địa điểm.
Thành Nhà Mạc Ở Lạng Sơn Cách Trung Tâm Bao Xa?
Thành cách trung tâm khoảng 2 km, đi xe vài phút. Thành nằm trong cụm di tích Nhị – Tam Thanh cùng chùa Tam Thanh và núi Tô Thị, nên rất dễ gộp vào một buổi.
Thành Nhà Mạc Cách Hà Nội Bao Nhiêu Km?
Từ Hà Nội đến Lạng Sơn khoảng 150–180 km tùy tuyến, đi ô tô khoảng 3–4 giờ. Phần cuối bạn chỉ cần thêm một đoạn ngắn từ trung tâm thành phố.
Giới Thiệu Về Thành Nhà Mạc
Thành Nhà Mạc là di tích quân sự gắn với giai đoạn nhà Mạc rút lên vùng núi phía Bắc. Thành tựa lưng vào các ngọn núi (trong đó có núi Tô Thị và núi Lô Cốt), bao quanh một khoảng đất bằng rộng hàng nghìn mét vuông.
Cùng với núi Tô Thị, thành được coi là hai “bộ mặt” của di tích Lạng Sơn. Năm 1962, thành trở thành một phần của khu di tích danh thắng Nhị – Tam Thanh, được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia, gồm chùa Tam Thanh, núi Tô Thị và thành Nhà Mạc.
Ca dao xưa từng nhắc ba cái tên quen thuộc của xứ Lạng: phố Kỳ Lừa, nàng Tô Thị và chùa Tam Thanh. Thành Nhà Mạc là mảnh ghép lịch sử nằm ngay sát bên.
Lịch Sử Thành Nhà Mạc
Bối Cảnh Chiến Tranh Lê – Mạc
Năm 1592, quân Nam triều do Trịnh Tùng chỉ huy tiến ra Bắc, chiếm Thăng Long. Vua Mạc Mậu Hợp bị bắt và xử tử. Quý tộc, quan lại nhà Mạc rút lên các vùng núi Lạng Sơn, Cao Bằng, Thái Nguyên, Tuyên Quang để tiếp tục chống cự.
Mạc Kính Cung Cho Đắp Thành
Trong những năm cuối thế kỷ XVI, quý tộc nhà Mạc Mạc Kính Cung tổ chức đắp thành ở vùng núi Vệ Sơn – Đông Kinh. Thành dựa vào địa hình tự nhiên, chắn đúng con đường độc đạo đi qua Lạng Sơn lên phía biên giới.
Vì Sao Chọn Đúng Vị Trí Này?
Đứng trên thành, bạn sẽ hiểu ngay. Phía dưới là vùng đất rộng và bằng phẳng, xung quanh là núi trùng điệp. Người giữ thành vừa nhìn rõ mọi động tĩnh trên đường lên, vừa có lưng núi che chắn. Đó là thế đất mà người xưa gọi là “dễ thủ khó công”.
Kiến Trúc Của Thành Nhà Mạc
Hai Đoạn Tường Thành Còn Lại
Dấu tích hiện nay gồm hai đoạn tường đá nằm giữa hẻm núi:
- Đoạn Tây Bắc: dài khoảng 65 m, cao khoảng 4 m, có cửa công, lỗ châu mai và cửa ra vào.
- Đoạn phía Đông: dài khoảng 75 m, có cổng ra vào, 15 lỗ châu mai và 7 cửa công.
Mặt thành dày trung bình khoảng 1 m. Cửa thành được bố trí để thuận lợi cho việc phòng thủ.
Đá Hộc Miết Mạch Và Chất Kết Dính Mật Mía
Tường xây bằng những khối đá hộc lớn miết mạch bằng vôi cát. Theo nhiều tài liệu, người xưa còn dùng mật mía và mật ong làm chất kết dính, nhất là ở đoạn phía Đông. Đây là chi tiết khiến nhiều du khách tò mò và cũng là điểm bạn nên nghe hướng dẫn viên kể tại chỗ.
Hơn 100 Bậc Tam Cấp Lên Thành
Các bậc tam cấp là công trình làm sau này để phục vụ tham quan. Bạn sẽ leo hơn 100 bậc dọc sườn núi để lên tới cổng thành.
Từ Xuống Cấp Đến Tu Bổ: Hành Trình Giữ Thành
Di tích này không phải lúc nào cũng được chăm chút như hôm nay. Đây là phần ít bài đối thủ nhắc, nhưng giúp bạn hiểu vì sao thành hiện còn ít.
- Năm 2010: di tích được tu bổ, tôn tạo để đưa vào khai thác du lịch.
- Giai đoạn 2013–2014: báo chí nhiều lần cảnh báo di tích xuống cấp, ô nhiễm rác thải.
- Từ 2018: việc quản lý được giao lại cho chính quyền thành phố và phường Tam Thanh, đầu tư chiếu sáng, trồng hoa, cải tạo lối đi.
- Tháng 7/2020: triển khai dự án tu bổ với tổng kinh phí hơn 10 tỷ đồng.
Một câu chuyện khác: năm 2006 từng xuất hiện tin phát hiện “tượng Phật cổ” trong hang đá ở khu vực này. Sau đó cơ quan văn hóa kết luận đó chỉ là khối thạch anh bị người ta chế tác thêm. Câu chuyện nhắc rằng nên tin vào tư liệu và biển chỉ dẫn chính thức của di tích.
Trải Nghiệm Thú Vị Khi Đến Thành Nhà Mạc
Leo Trăm Bậc Đá Và Ngắm Thành Phố Từ Trên Cao
Bậc đá cũ, hai bên cây xanh, sáng sớm có tiếng chim. Lên tới cổng thành, nhìn xuống là toàn cảnh thành phố Lạng Sơn nằm giữa vòng núi, đẹp nhất vào buổi sáng khi sương còn nhẹ.
Cổng Thành Rêu Phong Và Tấm Bia Đá
Cổng thành phủ rêu là góc chụp ảnh được nhiều người chọn. Bạn cũng đừng bỏ qua tấm bia đá ghi thông tin về di tích, đọc kỹ là cách nhanh nhất để nắm lịch sử nơi này.
Cảm Giác “Đứng Trước Một Tuyến Phòng Thủ”
Chỉ cần đứng giữa hai đoạn tường đá, nhìn con đường độc đạo phía dưới, bạn sẽ hình dung được vì sao người xưa chọn nơi này để trấn giữ. Đó là trải nghiệm mà ảnh không truyền tải hết.
Cách Đi Đến Thành Nhà Mạc
Từ Hà Nội Hoặc TP.HCM
- Từ Hà Nội: đi ô tô, xe khách hoặc tàu hỏa, rồi bắt taxi hoặc xe công nghệ vào Tam Thanh.
- Từ TP.HCM: thông thường bay ra Hà Nội, sau đó đi tiếp bằng ô tô hoặc xe khách. Cao tốc Hữu Nghị – Chi Lăng thông tuyến cuối năm 2025 giúp lộ trình ổn định hơn.
Từ Trung Tâm Lạng Sơn
Có ba hướng chính theo số liệu bạn nên đối chiếu thêm khi đi:
- Qua đường Tam Thanh: khoảng 1,9 km, khoảng 5 phút. Đây là hướng ngắn nhất.
- Qua đường Lê Hồng Phong và Tô Thị: khoảng 2,3 km, khoảng 6 phút.
- Qua đường Trần Đăng Ninh và Tô Thị: khoảng 2,7 km, khoảng 7 phút.
Taxi, xe công nghệ hoặc xe máy thuê đều thuận tiện.
Thời Điểm Đẹp Để Đến Thành Nhà Mạc
- Mùa hè và mùa thu: trời mát, đường leo thoải mái, dễ ngắm cảnh.
- Mùa đông: lạnh, có thể có sương, mặc ấm và đi giày chống trơn.
- Sáng sớm hoặc cuối chiều: ít nắng gắt, ảnh đẹp, vắng người.
Lưu Ý Khi Tham Quan Thành Nhà Mạc
- Đi giày thể thao, mặc đồ thoải mái vì phải leo nhiều bậc.
- Mang nước, đồ ăn nhẹ; thuốc chống côn trùng nếu đi mùa nóng ẩm.
- Đến sớm để tránh đông và đỡ vất vả khi leo.
- Chọn góc chụp an toàn, không ra sát rìa núi.
- Giữ gìn di tích: không xả rác, không viết vẽ lên tường đá.
- Không có nguồn nào đề cập vé tham quan; bạn nên hỏi tại chỗ trước khi đi.
Lịch Trình Nửa Ngày Quanh Thành Nhà Mạc
- Sáng: thành Nhà Mạc rồi chùa Tam Thanh.
- Trưa: ăn phở chua, vịt quay hoặc bánh ngải.
- Chiều: núi Tô Thị và động Nhị Thanh.
- Tối: chợ Đông Kinh hoặc phố đi bộ Kỳ Lừa.
Năm Điểm Gần Thành Nhà Mạc Nên Ghé
Chùa Tam Thanh
Chỉ cách thành Nhà Mạc vài phút đi xe, chùa Tam Thanh nằm ngay trong lòng động đá của cùng phường Tam Thanh. Bạn sẽ bước qua khoảng 30 bậc đá, vào cổng Tam Quan rồi lạc vào không gian thờ tự đan xen cùng nhũ đá, ánh sáng lọt qua khe núi tạo cảm giác huyền ảo. Điểm nhấn là pho tượng Phật A Di Đà tạc thẳng vào vách núi, cao khoảng 202 cm. Nếu đến vào rằm tháng Giêng, bạn còn kịp hòa vào lễ hội với đoàn rước kiệu, tiếng trống và múa lân rộn ràng. Sau khi leo thành, đây là chỗ nghỉ chân tĩnh lặng và đáng nhớ nhất.
Núi Tô Thị
Nằm cùng cụm di tích với thành Nhà Mạc, núi Tô Thị gắn với truyền thuyết nàng Tô Thị bế con chờ chồng nơi biên ải rồi hóa đá. Câu chuyện về lòng chung thủy này đã đi vào ca dao, thơ ca và trở thành biểu tượng của xứ Lạng. Từ núi, bạn nhìn thấy khối đá hình dáng người phụ nữ ẩn hiện trên đỉnh, dễ khiến người nghe chạnh lòng. Nếu muốn hiểu vì sao Lạng Sơn khiến nhiều người nhớ lâu, hãy dành chút thời gian nghe hướng dẫn viên kể lại chuyện nàng Tô Thị ngay dưới chân núi.
Động Nhị Thanh Và Chùa Tam Giáo
Nhị Thanh là “người anh em” của Tam Thanh trong cùng quần thể danh thắng, nổi bật với không gian hang động mát lạnh và chùa Tam Giáo, nơi thờ Phật, Lão và Nho. Đây cũng là điểm xuất phát của đoàn rước kiệu bài vị Ngô Thì Sĩ sang chùa Tam Thanh trong lễ hội rằm tháng Giêng. Đi hai động liền nhau, bạn dễ cảm nhận sự khác biệt về không gian và hiểu thêm đời sống tín ngưỡng của người xứ Lạng. Đây là lựa chọn lý tưởng cho ai thích những điểm đến vừa đẹp vừa giàu câu chuyện.
Phố Đi Bộ Kỳ Lừa
Sau một ngày leo thành, thăm động, buổi tối ở Kỳ Lừa như một phần thưởng. Phố đi bộ sáng đèn vào tối thứ Sáu và thứ Bảy, người đi dạo đông vui, hàng quán bày đủ món ăn vặt đến quà lưu niệm. Bạn có thể vừa đi vừa thử những món đặc trưng của vùng núi biên giới, vừa cảm nhận nhịp sống về đêm của Lạng Sơn. Kỳ Lừa cũng là cái tên quen thuộc trong ca dao xứ Lạng, nên dạo qua đây giống như bước vào trang văn đã đọc từ hồi nhỏ. Hãy chọn đúng hai tối cuối tuần để phố đông vui nhất.
Chợ Đông Kinh
Chợ Đông Kinh là nơi “chốt” chuyến đi trọn vẹn. Tầng 2 chợ bày bán rất nhiều đặc sản: bánh ngải thơm mùi lá, thịt quay giòn da, hạt dẻ, hồi và nhiều sản vật xứ Lạng khác, tất cả đều dễ mua làm quà cho gia đình, bạn bè. Bạn có thể hỏi giá, nếm thử trước khi mua và nhờ người bán gợi ý món hợp khẩu vị. Chợ nằm trong trung tâm, nên rất tiện ghé trên đường về hoặc trước khi trả phòng. Đi chợ buổi chiều là hợp lý vì vừa mát, vừa kịp chọn món tươi.
Ghé Thành Nhà Mạc Cùng Tour Đông Bắc 5 Ngày 4 Đêm
Muốn nghe câu chuyện thành Nhà Mạc ngay dưới chân tường đá cùng hướng dẫn viên địa phương? Nam Thiên Travel có tour Hà Giang Cao Bằng Lạng Sơn 5 ngày 4 đêm, gom ba tỉnh biên giới phía Bắc trong một hành trình liền mạch. Ngày thứ tư, đoàn thăm Ngườm Ngao, Khuổi Ky, thác Bản Giốc rồi về Lạng Sơn nhận phòng khách sạn Mường Thanh 4 sao, tối dạo phố đi bộ Kỳ Lừa vào các tối thứ Sáu và thứ Bảy. Sáng ngày thứ năm, đoàn lần lượt đến chùa Tam Thanh, thành Nhà Mạc và núi Tô Thị trước khi trả phòng, ra Nội Bài bay về TP.HCM.
Liên hệ đặt tour ngay:
- Hotline: (028) 7300 7901 – 0974243404 – 0938020104
- Website: namthientravel.com.vn
- Địa chỉ: Số 20 Đông Hưng Thuận 03, P. Đông Hưng Thuận, TP. HCM
Câu Hỏi Thường Gặp Về Thành Nhà Mạc
Thành Nhà Mạc Ở Đâu?
Thành Nhà Mạc ở phường Tam Thanh, tỉnh Lạng Sơn, cách trung tâm khoảng 2 km.
Thành Nhà Mạc Ở Lạng Sơn Do Ai Xây Dựng?
Theo các tài liệu, Mạc Kính Cung, một quý tộc nhà Mạc, cho đắp thành vào cuối thế kỷ XVI sau khi nhà Mạc rút lên vùng núi phía Bắc.
Thành Nhà Mạc Còn Lại Những Gì?
Còn hai đoạn tường đá: đoạn Tây Bắc dài khoảng 65 m, cao khoảng 4 m và đoạn phía Đông dài khoảng 75 m, có 15 lỗ châu mai, 7 cửa công.
Vì Sao Thành Nhà Mạc Dùng Mật Mía?
Theo nhiều tài liệu, mật mía và mật ong được dùng làm chất kết dính các khối đá, bên cạnh vôi cát.
Phải Leo Bao Nhiêu Bậc Mới Lên Tới Thành?
Hơn 100 bậc tam cấp dọc sườn núi.
Thành Nhà Mạc Có Được Xếp Hạng Di Tích Không?
Có. Thành nằm trong khu di tích danh thắng Nhị – Tam Thanh, được công nhận di tích cấp quốc gia năm 1962.
Nên Đi Thành Nhà Mạc Vào Thời Điểm Nào?
Mùa hè và mùa thu, đi buổi sáng hoặc cuối chiều là thoải mái nhất.
Thành Nhà Mạc không rộng hay tráng lệ, nhưng mỗi khối đá đều gắn với một giai đoạn đầy biến động của lịch sử Việt Nam. Chỉ cần một buổi sáng, bạn leo trăm bậc đá, chạm vào tường thành cổ rồi ngắm thành phố Lạng Sơn từ trên cao. Hãy mang giày tốt, đi sớm và giữ gìn di tích để nơi này còn đứng vững thêm nhiều thế kỷ.
